Historia ZWiK Łapy
Zakład Wodociągów i Kanalizacji w Łapach został powołany Uchwałą Nr XVI/81/91 Rady Miejskiej w Łapach z dnia 28 czerwca 1991 roku w sprawie powołania zakładu budżetowego.
Historia wodociągów łapskich jest ściśle związana z budową kolei Warszawa - Petersburg.
W 1862 roku firma francusko-belgijska wybudowała ujęcie wody na tzw. "Sachalinie" we wschodniej części miasta dla potrzeb kolei.
Ujęcie to przez sto lat zaopatrywało kolej oraz część miasta. Wraz z wybudowaniem ujęcia wody wybudowano wieżę ciśnień w pobliżu dworca kolejowego, do której pompowana była woda pompami napędzanymi maszyną parową.
W 1944 roku wycofujące się wojska niemieckie zniszczyły studnię głębinową, uszkodzili ujęcie wody oraz wieżę ciśnień. Udostępniono mieszkańcom zawory czerpalne w trzech punktach miasta: ul. Śliska, Południowa, Bociańska. Woda była dalej dostarczana przez kolejowe ujęcie wody praktycznie bez uzdatnia.
Za początek wodociągu komunalnego uważa się rok 1955, wybito studnię głębinową przy ulicy Spółdzielczej, a w 1959 roku oddano hydrofornię z uzdatnianiem wody Wodociągi zostały podporządkowane Zakładowi Gospodarki Komunalnej utworzonej przy Radzie Miejskiej
W 1974 roku wykonano projekt techniczny budowy ujęcia wody na Witach oraz oddano hydrofornię na ul. Waryńskiego (dzisiejsza Długa). Wybito trzy studnie we wschodniej części miasta. Budowa ujęcia wody upadła z powodu braku funduszy
W 1986 roku ponownie wykonano projekt techniczny ujęcia wody, który również upadł z powodu braku środków finansowych. Wodociągi do 01.01.1977 roku eksploatowane były przez PGKiM
01.01.1977 rok - Wodociągi Łapskie przejęło Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w Białymstoku. Przystąpiono do wybicia nowych studni głębinowych oraz rozbudowy ujęć wody. Połączono północną część miasta z południową przeciskiem pod torami kolejowymi.
1989 rok - Wodociągi Białostockie wykupiły teren pod budowę ujęcia wody na Witach. Wykonano prace przygotowawcze.
1991 rok - W wyniku komunalizacji mienia został utworzony Zakład Wodociągów i Kanalizacji w Łapach zajmujący się produkcją wody i oczyszczaniem ścieków. ZWiK Łapy zajmuje się też eksploatacją wodociągu w Gminie Poświętne.
01.07.1992 rok - Przyjęto od Wojewódzkiego Zakładu Konserwacji i Urządzeń Melioracyjnych w Białymstoku ujęcia wody zlokalizowane w Uhowie, Daniłowie Dużym oraz Płonce Strumiance.
1994 rok – Przyjęcie do eksploatacji wodociągów w Gminie Poświętne.
2000 rok – Wywiercenie studni głębinowej w Uhowie, głębokość 179 m
W związku z planowaną budową cukrowni oraz mleczarni w 1969 roku przystąpiono do prac przygotowawczych odnośnie budowy oczyszczalni ścieków w Łapach.
Rok 1971 rok - rozpoczęcie budowy oczyszczalni ścieków, projekt wykonało Komunalne Biuro projektów w Białymstoku, głównym projektantem był inż. Osiłko, inwestorem Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w Łapach, stanowisko dyrektora pełnił Hieronim Dziemianowicz, wyznaczono inwestora zastępczego Okręgową Dyrekcję Inwestycji Miejskich w Białymstoku ul. Malmeda, głównym wykonawcą zostało Przedsiębiorstwo Budownictwa Inżynieryjnego „Hydrocentrum” nr 8 w Warszawie, podwykonawcy to: Elektromontaż Warszawa i Przedsiębiorstwo Budownictwa Przemysłowego z Białegostoku, pracami budowlanymi kierował Ryszard Radziszewski, z ramienia Okręgowej Dyrekcji Inwestycji Miejskich, nadzór budowlany pełnił inż. Czesław Mondziel.
Prace budowlane utrudniały wody gruntowe. Oczyszczalnia była budowana na bagnie. W 16 punktach na terenie oczyszczalni zainstalowano urządzenia do obniżania poziomów wód gruntowych, które pracowały 24 godziny na dobę.
Rok 1974 - W związku z planowanym oddaniem oczyszczalni ścieków do użytku na jesien Pan dyrektor Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Hieronim Dziemianowicz zaczął werbować ludzi do pracy w oczyszczalni ścieków.
08.1974 rok - przeszkolenie pracowników łapskiej oczyszczalni ścieków w Pruszkowie. Oczyszczalnia w Pruszkowie była w tym okresie dość nowoczesna, pracowała na osadzie czynnym, załoga nasza została zapoznana z nową technologią, którą zaczęto wprowadzać w Polsce. Kierownikiem oczyszczalni zostaje Henryk Chybowski.
17.09.1974 rok - nastąpiło oficjalne oddanie oczyszczalni (części mechanicznej) do użytku.
Rok 1975 - Dokończenie budowy oczyszczalni, dróg oraz poletek. Łapska oczyszczalnia była pierwszą w regionie północno-wschodnim w tym okresie ani Warszawa ani Białystok nie posiadały oczyszczalni ścieków. Koszt budowy oczyszczalni i kolektorów głównych wynosił 100 mln. złotych. Funkcje kierownika obejmuje Romuald Kapkowski, którą pełnił 6 miesięcy.
01.06.1975 rok - Funkcje kierownika obejmuje Józef Łapiński I.
06.1975 rok - przeszkolenie załogi w spółce wodnej Warta w Częstochowie, na stanowisku technologa pracowała pani doktor Bielecka była jednym z najlepszych autorytetów w zakresie oczyszczania metodami biologicznymi, w późniejszym czasie podjęła pracę w Ministerstwie Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska. Szkolenie w Częstochowie prowadzone było na wysokim poziomie w którym uczestniczyli: Ludwika Dola, Józef Łapiński I, Lucyna Bilińska, Danuta Piekut, Edward Rożnowski, Jerzy Płoński, Stanisław Jabłonowski, Józef Łapiński II, Henryk Choiński.
01.01.1977 rok – przejęcie oczyszczalni przez Wodociągi Białostockie, kierownikiem oczyszczalni został Józef Łapiński.
W roku 1980 kierownikiem oczyszczalni został Zdzisław Rodowicz. W początku lat osiemdziesiątych przystąpiono do budowy oczyszczalni w Siemiatyczach, Bielsku Podlaskim, Suwałkach i Augustowie. Kadra łapskiej oczyszczalni reprezentowała wysoki poziom zawodowy.
W 1984 roku pracownicy łapskiej oczyszczalni dokonali rozruchu technologicznego w Siemiatyczach. Nasza załga została wyróżniona przez Wojewodę Białostockiego. W kilka lat później w roku 1986 dokonaliśmy rozruchu oczyszczalni w Bielsku Podlaskim. W Łapach przeszkolono pracowników oczyszczalni z Siemiatycz, Bielska Podlaskiego, Suwałk oraz Augustowa. Oczyszczalnia łapska zawsze uzyskiwała bardzo dobre wyniki oczyszczania ścieków. Wyniki redukcji zanieczyszczeń najlepiej oceniła natura. Na wypływie ścieków oczyszczanych bobry założyły żeremia.
W wyniku komunalizacji mienia komunalnego w dniu 01.06.1991 roku wyłączono z Wodociągów Białostockich łapskie wodociągi. Powstaje Zakład Wodociągów i Kanalizacji w Łapach.
W 1991 roku kierownikiem Zakładu zostaje Wiktor Brzosko. Przystępuje on do organizacji ZWiK, powołuje odpowiednie służby. W tym samym roku kierownikiem oczyszczalni zostaje Edward Rożnowski.
Od 1992 roku starano się o rozpoczęcie modernizacji oczyszczalni. W 1995 roku przystąpiono do prac przygotowawczych. Przeprowadzono badania i analizy stwierdzające konieczności modernizacji oczyszczalni.
W 1997 roku wykonano projekt. W 01.1998 roku oddano do użytku automatyczną stację zlewną. Koszty modernizacji są bardzo wysokie i przekraczają możliwości finansowe Gminy Łapy. Zachodzi konieczność dofinansowania z funduszy zewnętrznych. Miasto Łapy leży w otulinie Narwiańskiego Parku Narodowego (powstał w lipcu 1996 r.), wody Narwi przy jej ujściu są źródłem wody pitnej dla Warszawy. Polska by dorównać w dziedzinie ekologii do poziomu Unii Europejskiej musi wydać 40 mld dolarów na inwestycje ekologiczne.
W roku 1999 obchodziliśmy 25-cio lecie oddania oczyszczalni ścieków do eksploatacji. Do najbardziej zasłużonych pracowników oczyszczalni ścieków należy zaliczyć E. Rożnowskiego, J. Płońskiego, Z. Kutynę, D. Piekut, Z. Rodowicza, Z. Nadolnego J. Łapińskiego, oraz S. Jabłońskiego . Przy okazji jubileuszu nie sposób nie wspomnieć kierownika budowy Ryszarda Radziszewskiego, dyrektora PGKiM Łapy Hieronima Dziemianowicza oraz Ludwikę Dolę. Jubileusz 25-cio lecia był okazją do spotkania integracyjnego władz lokalnych z załogą ZWiK.
Modernizacja oczyszczalni ścieków w Łapach 1999-2000 r.
Inwestor – gmina Łapy
Projekt – Ekosan Warszawa
Generalny wykonawca – PPU „Dalba” Białystok
Nadzór budowlany i inwestycyjny – Przedsiębiorstwo Obsługi Inwestycyjnej Białystok
Kierownictwo budowy – Adam Budnik, Eweryst Wyszkowski
Oczyszczalnia w Łapach jest jedną z kilku oczyszczalni funkcjonujących w otulinie Narwiańskiego Parku Narodowego, który stanowi fragment tzw. „zielonych płuc Polski”. Zmodernizowana oczyszczalnia ścieków w Łapach stanowi pełną ochronę rzeki przed zanieczyszczeniami. Modernizacja polegała na maksymalnym wykorzystaniu istniejących urządzeń (minimalizacja nakładów inwestycyjnych) i zmianie dotychczasowej technologii w oczyszczalnie mechaniczno-biologiczną z dwu-stopniowym oczyszczaniem biologicznym metodą osadu czynnego, strącaniu fosforu przy użyciu siarczanu żelazowego. Przeróbkę osadu i jego ostateczne unieszkodliwianie poprzez zastosowanie procesu zagęszczania, fermentacji metanowej, mechanicznego odwadniania oraz higienizacji przy użyciu wapna. W wyniku zautomatyzowania procesu technologicznego osiągnięto pełne biologiczne oczyszczanie pozwalające na usunięcie ze ścieków substancji biogennych (związki azotowe i fosforowe). Dzięki modernizacji i zamontowaniu nowoczesnych urządzeń zwiększono przepustowość urządzeń do 10 tys. m3/dobę co pozwoliło na odbiór ścieków z przyległych gmin